લોનનાં EMI ચૂકવવામાં ચૂકી જવા પર હવે બેંક અને રિકવરી એજન્ટ દબાણ કરી શકશે નહીં. ભારતીય રિઝર્વ બેંકે લોન રિકવરી અને રિકવરી એજન્ટોના વર્તનને લઈને નવા નિયમો બહાર પાડ્યા છે, જે 1 જાન્યુઆરી 2027 થી લાગુ થશે. નવા ફ્રેમવર્કમાં રિકવરી દરમિયાન કોલ કરવાનો સમય, રૂબરૂ મુલાકાત, એજન્ટની ઓળખ, ગ્રાહકની અંગત માહિતી અને ફરિયાદની સુનાવણી જેવા મામલાઓ માટે સ્પષ્ટ નિયમો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.
જો આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન થવાથી લોન લેનાર અથવા ગેરંટરને કોઈપણ પ્રકારની મુશ્કેલી કે નુકસાન થાય છે, તો બેંકને વળતરની નીતિ પણ બનાવવી પડશે. રિઝર્વ બેંકે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બેંક કર્મચારી અથવા રિકવરી એજન્ટ લોનની વસૂલાત માટે ગ્રાહકને ધમકી, ગાળાગાળી, ડરાવનારી ભાષા અથવા કોઈપણ પ્રકારનો ઉત્પીડન કરી શકશે નહીં. અજાણ્યા નંબર પરથી કોલ, સતત ફોન કે મેસેજ અને ભ્રામક દાવા પણ નિયમોનું ઉલ્લંઘન ગણાશે.
લોન લેનારના પરિવાર, સંબંધીઓ, મિત્રો, સહકર્મીઓને પરેશાન કરવાની પણ મંજૂરી નહીં હોય. સોશિયલ મીડિયા દ્વારા કોઈ લોન લેનારની અંગત માહિતી, ફોટો, વીડિયો કે ઓડિયો સાર્વજનિક કરવો અથવા તેની સાર્વજનિક બેઈજ્જતી કરવી પણ નિયમોની વિરુદ્ધ હશે. નવા નિયમો હેઠળ રિકવરી માટે કોલ કે વિઝિટ સવારે 8 વાગ્યા પહેલા અને સાંજે 7 વાગ્યા પછી કરી શકાશે નહીં.
નિર્ધારિત સમયની બહાર સંપર્ક ત્યારે જ કરી શકાશે, જ્યારે લોન લેનાર પોતે તેની માગ કરે અથવા પરવાનગી આપે. જો તે કોઈ ખાસ સમયે કોલ કે વિઝિટ ન કરવા કહે છે, તો સામાન્ય રીતે તેની આ માગનું સન્માન કરવું પડશે. રૂબરૂ મુલાકાતનું સ્થળ પણ સામાન્ય રીતે લોન લેનાર અને બેંકની પરસ્પર સંમતિથી નક્કી થશે.
ઉધાર લેનારનાં ઘરે કે ઓફિસે જવા માટેની શરતો
રિકવરી માટે પહેલાં નિર્ધારિત સ્થળે સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. જો ઉધાર લેનાર સતત બે કે તેથી વધુ વખત નિર્ધારિત સ્થળે ન આવે, તો જ ઘરે કે કાર્યસ્થળે જઈને સંપર્ક કરવાની સ્થિતિ બની શકે છે. ઉધાર લેનારના પરિવારમાં મૃત્યુ, મેડિકલ ઇમરજન્સી, લગ્ન કે અન્ય કોઈ ગંભીર મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં રિકવરી માટે સંપર્ક ટાળવાના નિર્દેશ પણ આપવામાં આવ્યા છે. માઇક્રોફાઇનાન્સ લોનમાં પણ રિકવરી સામાન્ય રીતે નિર્ધારિત સ્થળે કરવા પર ભાર રહેશે.