રાજ્યમાં ગરમીનો પારો સતત ઊંચો જઈ રહ્યો છે અને સમગ્ર સૌરાષ્ટ્ર સહિત ગુજરાતમાં હજુ પણ અસહ્ય ગરમીનો માહોલ યથાવત્ છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના સત્તાવાર બુલેટિન અનુસાર, રાજ્યમાં સૌથી વધુ તાપમાન સૌરાષ્ટ્રના સુરેન્દ્રનગરમાં 44.5 ડિગ્રી નોંધાયું છે.
રાજકોટની વાત કરીએ તો, બપોરે 14:30 કલાકે મહત્તમ તાપમાન 42.2°C એ પહોંચતા સમગ્ર શહેર આકરા તાપમાં શેકાયું હતું. જોકે, ગુજરાતમાં આગામી 24 કલાક દરમિયાન મહત્તમ તાપમાનમાં કોઈ મોટો ફેરફાર જોવા નહીં મળે. ત્યારબાદ સમગ્ર રાજ્યમાં ધીમે-ધીમે 2-3°C નો ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસું આજે 18 મે 2026ના રોજ દક્ષિણ-પૂર્વ અરબી સમુદ્ર અને આંદામાન-નિકોબાર ટાપુઓ તરફ આગળ વધ્યું છે. જે આગામી 26 મેના રોજ કેરળમાં દસ્તક આપી શકે છે.
રાજકોટમાં તાપમાનનો પારો કે સતત 42 ડિગ્રીને પાર રહે છે, આ રહ્યું કારણ અને તારણ 1. ભૌગોલિક સ્થાન, અર્ધ-શુષ્ક આબોહવા | રાજકોટ સૌરાષ્ટ્રના મધ્ય ભાગમાં આવેલું હોવાથી તે દરિયાકિનારાથી થોડું દૂર છે. દરિયાઈ પવનોની સીધી ઠંડક અહીં સુધી પૂરતી માત્રામાં પહોંચી શકતી નથી. મે મહિનામાં સૂર્યના કિરણો સીધા પડતા હોવાથી જમીન ઝડપથી અને અત્યંત ગરમ થઈ જાય છે, જે તાપમાનને 42 ડિગ્રીની પાર પહોંચાડે છે.
- એન્ટિ-ચક્રવાતી પરિભ્રમણ અને પશ્ચિમી પવનો | હવામાન વિભાગના અહેવાલો મુજબ, આ પ્રદેશમાં નીચલા સ્તરે પશ્ચિમથી ઉત્તર-પશ્ચિમી પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે. આ પવનો પાકિસ્તાન અને રાજસ્થાનના રણપ્રદેશ તરફથી ગરમ હવા લઈને ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્ર તરફ આવે છે. જ્યારે આ ગરમ અને સૂકા પવનો ફૂંકાય છે, ત્યારે લૂની સ્થિતિ સર્જાય છે.
- આકાશ એકદમ સ્વચ્છ રહેવું | મે મહિના દરમિયાન રાજકોટ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં વાદળોનું પ્રમાણ નહિવત જેવું હોય છે અને આકાશ મુખ્યત્વે સ્વચ્છ રહે છે. વાદળો ન હોવાને કારણે સૂર્યપ્રકાશ સીધો જમીન પર પડે છે, જેનાથી સોલર રેડિયેશન (સૂર્યની ગરમી) નો પ્રકોપ વધી જાય છે.
- અર્બન હીટ આઇલેન્ડ ઇફેક્ટ | રાજકોટ જેવા ઝડપથી વિકસતા શહેરોમાં કોંક્રીટના મકાનો, ડામરના રોડ અને વૃક્ષોની ઓછી સંખ્યાને કારણે ‘અર્બન હીટ આઇલેન્ડ’ની સ્થિતિ બને છે. કોંક્રીટ અને પાકા રસ્તાઓ દિવસ દરમિયાન ગરમીને શોષી લે છે અને વાતાવરણને વધુ ગરમ રાખે છે.