બેંક, LIC અને EPFOમાં હજારો કરોડ રૂપિયા અનક્લેમ્ડ પડ્યા છે, આ રકમ વર્ષ-દર-વર્ષ વધી રહી છે. પરંતુ હવે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO) એ આ પૈસા સાચા હકદાર સુધી પરત કરવાનો રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે.
ઓફલાઈન અને ઓનલાઈન ક્લેમ વગર 1 લાખથી વધુ કર્મચારીઓના બેંક ખાતાઓમાં નિષ્ક્રિય PFના પૈસા સીધા ટ્રાન્સફર થવા જઈ રહ્યા છે. શ્રમ અને રોજગાર મંત્રાલય હેઠળના કર્મચારી EPFO એ આ પ્રક્રિયાને વેગ આપવા માટે 1.18 લાખ ઇન-એક્ટિવ ખાતાઓની ઓળખ અને વેરિફિકેશનનું કામ પૂર્ણ કરી લીધું છે.
ક્લેમ કર્યા વગર જ ખાતામાં આવશે પૈસા
અત્યાર સુધી કોઈ જૂના કે ઇન-એક્ટિવ PF ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડવા માટે ખાતાધારકને પોતે ઓનલાઈન કે ઓફલાઈન ક્લેમ કરવો પડતો હતો. પરંતુ સરકારની આ નવી ઓટોમેટિક રિફંડ સિસ્ટમ હેઠળ PF સબ્સ્ક્રાઇબર્સને કોઈ ફોર્મ ભરવું પડશે નહીં. EPFO પોતે આવા ખાતાઓની ઓળખ કરીને આધાર સાથે જોડાયેલા બેંક ખાતાઓમાં વ્યાજ સહિતની પૂરી રકમ સીધી ટ્રાન્સફર કરી દેશે.
શ્રમ અને રોજગાર મંત્રી મનસુખ માંડવિયાએ 23 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી હતી. પ્રથમ તબક્કામાં તે નિષ્ક્રિય PF ખાતાઓને સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 1,000 રૂપિયા કે તેથી ઓછી રકમ જમા છે. હાલમાં આવા લગભગ 7.11 લાખ ખાતાઓની ઓળખ કરવામાં આવી છે, જેમાં કુલ 30.52 કરોડ રૂપિયાની અનક્લેમ્ડ રકમ પડી છે.
ઓટો-રિફંડ પ્રક્રિયા ક્યારથી શરૂ થશે?
EPFO એ જણાવ્યું કે હાલમાં 1.18 લાખ સબ્સ્ક્રાઇબર્સના બેંક ખાતાઓ સહિત બાકીના વેરિફિકેશનનું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરી લેવામાં આવ્યું છે. આ પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત અને સરળ બનાવવા માટે EPFO એ ટેકનોલોજીનો સહારો લીધો છે. આધાર-લિંક્ડ નિષ્ક્રિય પીએફ ખાતાઓને સક્રિય બેંક ખાતાઓ સાથે મેચ કરવા માટે ખાતાઓમાં ન્યૂનતમ રકમ એટલે કે એક રૂપિયો મોકલીને ચકાસણી કરવામાં આવી.
જણાવી દઈએ કે, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સૂચના પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય હેઠળ આવતી સંસ્થા C-DAC ને EPFO ના IT પ્લેટફોર્મને અપગ્રેડ કરવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. નવા પ્લેટફોર્મમાં ‘સિસ્ટમ-જનરેટેડ ક્લેમ’ નું ફીચર ઉમેરવામાં આવી રહ્યું છે, જેનાથી સિસ્ટમ પોતે જ આવા ઇન-એક્ટિવ ખાતાઓના ક્લેમ પ્રોસેસ કરી દેશે. IT અપગ્રેડનું આ કામ ઓગસ્ટના અંત સુધીમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે, જેના પછી પૈસા ટ્રાન્સફર થવાનું શરૂ થઈ જશે.