સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વર્તમાન મહાસચિવ એન્ટોનિયો ગુટેરેસનો બીજો પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ સમાપ્ત થશે. તેમના પછી આગળના મહાસચિવની પસંદગી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. આ પદ માટે આ સમયે 8 ઉમેદવારો મેદાનમાં છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના 15 સભ્યો ગુપ્ત મતદાન દ્વારા આ ઉમેદવારોના સમર્થનનો અંદાજ લગાવી રહ્યા છે. ગયા મહિને થયેલા પ્રથમ અનૌપચારિક મતદાનમાં કોસ્ટા રિકાના રેબેકા ગ્રિન્સપેન સૌથી આગળ રહ્યા.
આજે શુક્રવારે બીજા રાઉન્ડનું અનૌપચારિક મતદાન થશે. આ પછી પણ ઘણા અનૌપચારિક મતદાન થઈ શકે છે, જેમાં ધીમે ધીમે ઉમેદવારોની સંખ્યા ઘટશે. ઓક્ટોબરમાં ઔપચારિક ચૂંટણીઓ થઈ શકે છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવ સીધા જનતા કે તમામ દેશોના મતથી પસંદ કરાતા નથી. પહેલા સુરક્ષા પરિષદ ઉમેદવારો પર વિચાર કરે છે અને ગુપ્ત મતદાન દ્વારા તે શોધી કાઢે છે કે કયા ઉમેદવારને કેટલો ટેકો મળી રહ્યો છે.
સુરક્ષા પરિષદમાં કુલ 15 સભ્યો હોય છે. કોઈ ઉમેદવારને આગળ વધવા માટે ઓછામાં ઓછા 9 મત મળવા જરૂરી છે. પરંતુ 9 મત મેળવવા જ પૂરતા નથી. સુરક્ષા પરિષદના પાંચ કાયમી સભ્યો અમેરિકા, રશિયા, ચીન, બ્રિટન અને ફ્રાન્સમાંથી કોઈ એકનો વીટો પણ ઉમેદવારની વિરુદ્ધ ન હોવો જોઈએ.
ત્યારબાદ સુરક્ષા પરિષદ જે ઉમેદવાર પર સહમત થાય છે, તેનું નામ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા પાસે મોકલવામાં આવે છે. મહાસભાની મંજૂરી બાદ તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો નવો મહાસચિવ બને છે.
ગુટેરેસનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ સમાપ્ત થશે. તેથી તે પહેલાં નવા મહાસચિવની પસંદગી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની તૈયારી છે.
આ રેસમાં સામેલ 8 ઉમેદવારોનું બેકગ્રાઉન્ડ અલગ-અલગ છે. તેમાં પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ, વરિષ્ઠ રાજદ્વારી અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મોટા પદો પર કામ કરી ચૂકેલા લોકો સામેલ છે.