થોડા સમય પહેલા સુધી મિચલ સ્ટ્રેડને તેમના દેશમાં પણ બહુ ઓછા લોકો જાણતા હતા. પરંતુ આજે 33 વર્ષીય આ યુવા ઉદ્યોગપતિ માત્ર ચેક રિપબ્લિકના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ જ નથી બન્યા, પરંતુ વૈશ્વિક સંરક્ષણ ઉદ્યોગના નકશા પર એક નવા ‘ટાયકૂન’ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
હથિયાર બનાવતી કંપની ‘ચેકોસ્લોવાક ગ્રુપ’ના સીઈઓ અને મુખ્ય માલિક સ્ટ્રેડનું નસીબ યુક્રેન યુદ્ધ અને વૈશ્વિક સૈન્ય જરૂરિયાતોએ બદલી નાખ્યું છે. મિચલે હાઈસ્કૂલ પછી જ તેમના પિતાની આ કંપનીમાં કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. જાન્યુઆરીમાં જ્યારે CSGને લગભગ 29 અબજ ડોલરના મૂલ્યાંકન પર સાર્વજનિક કરવામાં આવ્યું, ત્યારે દુનિયાનું ધ્યાન આ યુવા અબજોપતિ તરફ ગયું. વર્ષ 2021ની સરખામણીમાં 2023માં કંપનીની આવકમાં 12 ગણો જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો છે, જે હવે 6.7 અબજ યુરો સુધી પહોંચી ગયો છે.
યુરોપના ‘એમ્યુનિશન’ હબ CSGની સફળતા પાછળ યુક્રેન યુદ્ધની મોટી ભૂમિકા છે. રાષ્ટ્રપતિ પેટ્ર પાવેલની ‘ચેક એમ્યુનિશન ઇનિશિયેટિવ’ હેઠળ યુક્રેનને ગોળા અને કારતૂસ પૂરા પાડવામાં આ કંપનીએ કેન્દ્રીય ભૂમિકા ભજવી છે. ગયા વર્ષે કંપનીના કુલ વેચાણનો 27% હિસ્સો સીધો યુક્રેનથી આવ્યો હતો. આ ગ્રુપ હવે યુરોપની ટોચની 10 હથિયાર ઉત્પાદક કંપનીઓમાં છે અને દારૂગોળાના મામલે જર્મનીની ‘રાઇનમેટાલ’ પછી ખંડની બીજી સૌથી મોટી કંપની બની ગઈ છે.
વૈશ્વિક વિસ્તરણ અને અધિગ્રહણ સ્ટ્રેડ ફક્ત હાલના સંસાધનો પર નિર્ભર નથી. તેમણે આક્રમક રીતે વિસ્તરણની રણનીતિ અપનાવી છે. 2022માં ઇટાલીની ફિયોચી અને 2024માં અમેરિકાના કાઇનેટિક ગ્રુપનું અધિગ્રહણ કર્યું. તાજેતરમાં ઓસ્ટ્રિયન કંપની હિર્ટનબર્ગર ડિફેન્સ સિસ્ટમ્સમાં 49% હિસ્સેદારી ખરીદી. યુરોપિયન યુનિયનના પુનર્શસ્ત્રીકરણ પહેલ હેઠળ સ્લોવાકિયા સાથે 58 અબજ યુરોનો સાત વર્ષીય કરાર કર્યો.
મિચલ સ્ટ્રેડનો લક્ષ્ય સ્પષ્ટ છે, તેઓ CSG ને યુરોપની સૌથી મોટી સંરક્ષણ કંપની બનાવવા માગે છે. ‘ડિફેન્સ સેક્ટરના એકીકરણનો આ જ યોગ્ય સમય છે’, તેમનું આ નિવેદન તેમના ઊંચા ઇરાદાઓને સ્પષ્ટ કરે છે.
સસ્તા લેબર, સપ્લાય ચેઇનનો લાભ લેવા માટે કાચા માલથી ઉત્પાદન સુધી નિયંત્રણ
ચેક ગણરાજ્ય અને સ્લોવાકિયામાં ઉત્પાદન કેન્દ્રો હોવાને કારણે કંપનીને પશ્ચિમી દેશોની તુલનામાં સસ્તા લેબરનો લાભ મળે છે. આ સાથે જ, કંપનીએ વર્ટિકલ ઇન્ટિગ્રેશન (કાચા માલથી ઉત્પાદન સુધી નિયંત્રણ) પર ભાર મૂક્યો છે. તાજેતરમાં ગ્રીસની સરકારી કંપની સાથે TNT ઉત્પાદન માટે કરવામાં આવેલું સંયુક્ત સાહસ આ જ રણનીતિનો ભાગ છે. ભવિષ્યની રાહમાં ‘હેલ્સિંગ’ જેવી નવી ડ્રોન નિર્માતા કંપનીઓ અને યુદ્ધ સમાપ્ત થવા પર માંગમાં સંભવિત ઘટાડા જેવી પડકારો પણ છે. જોકે, સ્ટ્રેડ હવે પોતાની સાર્વજનિક છબી પણ બદલી રહ્યા છે. તેઓ ચેક ઓલિમ્પિક ટીમના મુખ્ય પ્રાયોજક બની ગયા છે અને તેમણે વિક્ટોરિયા પ્લજેન ફૂટબોલ ક્લબ પણ ખરીદી લીધો છે.